SNS poziva Mađare da glasaju za Orbana: Njegov poraz imao bi efekat na Vučićeve glasače

Napominju da njihova bliska saradnja dodatno produbljuje veze između dve vlasti, zbog čega bi ishod mađarskih parlamentarnih izbora mogao imati uticaj i na Srbiju.

Predsednik Srpske napredne stranke (SNS) Miloš Vučević pozvao je danas državljane Srbije mađarske nacionalnosti, koji imaju mađarsko državljanstvo, da na parlamentarnim izborima 12. aprila glasaju za stranku Fides aktuelnog premijera Viktora Orbana.

„Ja ne krijem, SNS svim srcem navija za pobedu Fidesa, mi navijamo da Orban pobedi 12. aprila i pozivamo sve građane u Srbiji, koji mogu da glasaju u Mađarskoj jer imaju mađarsko državljanstvo, da izađu na izbore. Mislim da je pobeda Orbana garant najboljih mogućih odnosa između Srbije i Mađarske“, rekao je Vučević za televiziju Pink.

Aktuelni režim u Srbiji se jasno drži narativa o bliksom prijateljstvu dva lidera koje garantuje saradnju dve zemlje. Ovo prijateljstvo posebno dolazi do izražaja u periodu predizbornih kampanja, kao što je to slučaj danas kada se u Srbiji spremaju lokalni, a u Mađarskoj parlamentarni izbori. Upravo zato, naši sagovornici upozoravaju da ishod predstojećih parlamentarnih izbora u Mađarskoj može imati političke posledice i van njihovih granica i uticati na regionalne političke prilike.

Advokat i član predsedništva Lige socijaldemokrata Vojvodine Aleksandar Olenik kaže za Danas da ako pogledamo kroz istoriju, svi autoritarni, desničarski, nacionalistički režimi, svi su međusobno dobro sarađivali i da je to jedna od konstanti istorije, te da tako i Vučićev i Orbanov režim najbliže sarađuju i interes im je da jedan i drugi ostanu na vlasti kako bi i dalje čuvali jedan drugog.

Takođe, on smatra da su oba režima u stvari u ropskom vazalnom položaju prema ”Putinovoj agresorskoj Rusiji”, te da su oni dobili naloge kako da se ponašaju izvršavaju te naloge.

– Što se tiče Lige socijaldemokrata Vojvodine mi se nadamo da će građani i građanke u Mađarskoj pa i oni koji žive u Srbiji, a glasaju tamo smoći dovoljno snage i hrabrosti da sruše takav jedan autoritarni režim Viktora Orbana u Mađarskoj i da će time pomoći i rušenje Aleksandra Vučića u Srbiji – zaključuje Olenik.

Profesor Filozofskog fakulteta u Novom Sadu Dinko Gruhonjić ocenjuje da ovakav poziv ne govori o brizi za prava manjine, već o političkom savezništvu dva režima koji dele sličan model autokratskog vladanja.

Kako objašnjava, reč je o bliskim, ideološki kompatibilnim, proputinovskim vlastima koje počivaju na koncentraciji moći, kontroli medija i sistematskom slabljenju institucija. Dodaje da u tom smislu podrška Viktoru Orbanu nije izraz posebne politike prema mađarskoj zajednici, već deo šire političke matrice u kojoj se autokratski modeli međusobno podržavaju i legitimišu.

– Zato ovo nije pitanje manjinskih prava, već pitanje političkog pravca u kojem se Srbija kreće. Kada domaći politički akteri otvoreno pozivaju na podršku liderima koji simbolizuju iliberalne modele vlasti i predstavljaju svojevrsne „ikone“ globalne ekstremne desnice, poput Viktora Orbana, to jasno govori kakav tip političkog sistema žele da učvrste i u sopstvenoj zemlji. To nije zaštita manjinskih prava, već otvoreno političko umrežavanje autokratskih režima – objašnjava.

U tom kontekstu, Gruhonjić ocenjuje da eventualni politički pad Orbana u Mađarskoj ne bi bio samo unutrašnje pitanje te zemlje, već bi imao šire regionalne posledice, dodajući da se upravo iz tog razloga vlast u Srbiji s razlogom pribojava takvog ishoda, jer bi on mogao pokrenuti svojevrsni politički domino-efekat.

– I na kraju, ni Vučevića, ni Orbana, ni njegovog „proksija“ u Srbiji Balinta Pastora i Savez vojvođanskih Mađara očigledno ne zanima stvarni položaj Mađara u Vojvodini. O tome svedoče i zabrinjavajući demografski trendovi koji pokazuju da se Mađari, uprkos „nikad boljim odnosima“ između Beograda i Budimpešte, iseljavaju iz Vojvodine tempom koji podseća na ratne devedesete godine prošlog veka kada su radikali pretili i nudili Mađarima sendvič da se isele iz Vojvodine – tvrdi naš sagovornik.

Dragan Popović, iz Centra za praktičnu politiku, kaže da su u Evropi trenutno Orban i Vučić najbliži politički saradnici.

– Obojica pokušavaju da uvedu lični, autoritarni režim u svojim državama. U Mađarskoj je to malo teže zbog toga što je zemlje već u EU, a i nema teško ratno nasleđe kao Srbija – objašnjava naš sagovornik.

Na tom nasleđu, kako dodaje, Vučić može lakše da konstruiše priču oko navodne ugroženosti zemlje i naroda i da time sakriva uništavanje demokratije i vladavine prava u Srbiji, napominjući da su, bez obzira na različite domete, obojica podjednako opasni neprijatelji demokratije u Evropi i međusobno su vezali političke sudbine.

– Orbanov poraz imao bi i psihološki efekat na glasače u Srbiji, pa je Vučiću sada više nego ikada stalo da Orban pobedi, zaključuje Popović.